David Hilbert

Oddi ar Wicipedia
Jump to navigation Jump to search
David Hilbert
Hilbert.jpg
Ganwyd 23 Ionawr 1862 Edit this on Wikidata
Znamensk, Kaliningrad Oblast Edit this on Wikidata
Bu farw 14 Chwefror 1943 Edit this on Wikidata (81 oed)
Göttingen Edit this on Wikidata
Dinasyddiaeth Yr Almaen, Prwsia, Ymerodraeth yr Almaen, Gweriniaeth Weimar, Yr Almaen Natsïaidd Edit this on Wikidata
Addysg Doethuriaeth Edit this on Wikidata
Alma mater
  • Prifysgol Königsberg Edit this on Wikidata
Galwedigaeth Mathemategydd, academydd Edit this on Wikidata
Cyflogwr
  • Prifysgol Göttingen Edit this on Wikidata
Adnabyddus am Geometry and the Imagination Edit this on Wikidata
Gwaith nodedig Geometry and the Imagination Edit this on Wikidata
Plant Franz Hilbert Edit this on Wikidata
Gwobr/au Urdd Teilyngdod am Wyddoniaeth a Chelf, Gwobr Poncelet, Medal Cothenius, Gwobr Bolyai, Lobachevsky Prize, Urdd Maximilian Bafaria am Wyddoniaeth a Chelf Edit this on Wikidata

Mathemategydd Almaenig oedd David Hilbert (Almaeneg: [ˈdaːvɪt ˈhɪlbɐt]; 23 Ionawr 186214 Chwefror 1943). Caiff ei gyfri'n fyd-eang fel un o fathemategwyr mwyaf dylanwadol y 19g a chychwyn yr 20g. Datganfu nifer fawr o syniadau gan gynnwys 'y theori sefydlog' (invariant theori), 'gwirionedd geometreg Hilbert' a 'gofod Hilberg' (Hilbert spaces).[1]

Mabwysiadodd ac amddiffynodd theoriau Georg Cantor a rhifau trawsfeidraidd. Cyflwynodd yn 1900 gasgliad o broblemau a dderbyniwyd bron fel agenda fathemategol gweddill y ganrif, ac sy'n brawf o'i arweinyddiaeth di-ildio yn y maes hwn.

Cyfranodd ef a'i fyfyrwyr yn eang ac yn sylweddol iawn, gan ddatblygu offer newydd a phwysig o fewn mathemateg ffiseg modern. Ef oedd y cyntaf i wahaniaethu rhwng mathemateg a metamathemateg.[2]

Cyfeiriadau

  1. "David Hilbert". Encyclopædia Britannica. 2007. http://www.britannica.com/eb/article-9040439/David-Hilbert. Adalwyd 2007-09-08.
  2. Zach, Richard (2003-07-31). "Hilbert's Program". Stanford Encyclopedia of Philosophy. http://plato.stanford.edu/entries/hilbert-program/. Adalwyd 2009-03-23.